Եղիշէ Կիրակոսեան միջազգային իրաւագէտ: “Պաքուի դատավարութիւնները ապօրինի են, միամտութիւն կ՛ըլլայ անոնցմէ որեւէ երաշխիք ակնկալել”
16 Հոկտեմբերին Երեւանի մէջ կայացող «Վերադարձ հայ գերիներուն» միջազգային համաժողովին ընթացքին, իրաւական հարցերով Հայաստանի նախկին ներկայացուցիչ, ԵՊՀ Միջազգային դատարաններ մագիստրոսական ծրագիրի ղեկավար Եղիշէ Կիրակոսեանը` անդրադառնալով Պաքուի մէջ հայ գերիներուն ներկայացուած մեղադրանքներուն, յայտնեց, որ տարածքային ամբողջականութենէն անջատումը քրէականացնելը միջազգային իրաւունքին հակասող առարկայ է, որովհետեւ առհասարակ միջազգային իրաւունքի հաւասարակշռութիւնը ի սկզբանէ ձեւաւորուած եղած է այդ երկու սկզբունքներու փոխադարձ զուգահեռաբար գոյութեան հիման վրայ:
«Տարածքային ամբողջականութիւնը եւ ժողովուրդների ինքնորոշումը շատ կարեւոր երկու փոխլրացնող սկզբունքներ են: Տարածքի նկատմամբ ինքնիշխանութիւնը առանց ժողովրդի իմաստազուրկ է դառնում առհասարակ, որովհետեւ ինքնիշխանութեան իմաստը առաջին հերթին մարդու մասին է: Եթէ միայն տարածքի վրայ կենտրոնանանք եւ առհասարակ դրանով չափենք ամէն ինչ, ամբողջ միջազգային իրաւակարգը գլխի վրայ շրջում ենք ներքեւ:
«Երկրորդը, Պաքուի կողմից իրականացուող դատավարութիւններն ապօրինի են, նոյնիսկ անիմաստ է դա քննարկելը: Ես չեմ յիշում այդպիսի իրավիճակ, որ յետկոնֆլիկտային (յետ հակամարտութեան) իրավիճակներում արդարադատութիւնը իրականացնի մի կողմը: Բնականաբար, նման դէպքերում, դեր ստանձնում են միջազգային դատական ատեանները: Այսօր, շատերը ասում են` միջազգային իրաւունքը գոյութիւն չունի, անիմաստ է, բայց իմ կարծիքով այդ բոլոր շատ յոռետեսական մօտեցումներն են հէնց սպանում միջազգային իրաւունք:
«Պետութիւնները իրենք պէտք է շահագրգռուած լինեն միջազգային իրաւակարգի պահպանման տրամաբանութեամբ: Բոլոր դէպքերում, այդ դատավարութիւնների արժէքը եւ կայացուած որոշումների արժէքը բաւականին մեծ է:
«Դա հնարաւորութիւն է ստեղծում, որպէսզի յատկապէս մեր նման կոնֆլիկտային պատմութիւն ունեցող երկրների պարագայում, դիմակայել նարատիւների (պատմութիւնների) պատերազմին, որոնք յաճախ շատ ագրեսիւ (յարձակողական) են:
«Երբ դու չունես միջազգային հարթակ, որտեղ կարող ես որեւէ ձեւով փաստարկ, ապացոյց եւ ճշմարտութիւն ներկայացնել, դու տանուլ ես տալիս:
«Բայց ես վստահ եմ, որ այս իրաւակարգի տրանսֆորմացիան (փոխակերպումը) տանելու է ինչ-որ տրամաբանական յաջորդ քայլի, որովհետեւ չի կարող իրաւակարգը առհասարակ չլինել: Կարծում եմ` տուրբուլենտ (փոթորկոտ) ժամանակահատուածը անցնելու է մի քանի տարի յետոյ, վերաիմաստաւորուելու է նոյն համակարգը, եւ այդ տրամաբանութեամբ, մեր նման երկրների կապը միջազգային իրաւական համակարգի հետ անընդհատ վերահաստատելը եւ դրա մէջ անընդհատ ներգրաւուած մնալը շատ կարեւոր է», յայտնեց Եղիշէ Կիրակոսեան՝ այս պարունակին մէջ կարեւոր նկատելով Հայաստանի կողմէ միջազգային դատական ատեաններուն մէջ ներկայացուած հայցերը:
«Դրանք ունեն նաեւ քաղաքական առումով կարեւոր նշանակութիւն, որովհետեւ եթէ քաղաքական առումով չունենային նշանակութիւն, չէին դառնայ նաեւ քննարկման առարկայ», շեշտեց ան։